کاشان نیوز- مطهره حاجیزاده:
پیشازظهر پنجشنبه ۲ آذرماه ۹۶ کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی به همت و همراهی خانه کاج و مرکز پژوهشی کاشان شناسی دانشگاه کاشان، با حضور دکتر «محمود سادات بیدگلی» برگزار شد.
محمود سادات بیدگلی دانشآموخته دکترای تاریخ محلی، و عضو هیئت علمی پژوهشکده امام خمینی، یکی از اساتید فعال در زمینه تاریخ شفاهی است که تازهترین اثر پژوهشی ایشان، کتاب «تاریخ فرهنگ کاشان» توسط مرکز اسناد کتابخانه ملی منتشر شد.
در توضیحات فراخوان کارگاه ضرورت پرداختن به تاریخ شفاهی به خوبی ذکر میشود:«اهمیت تاریخ شفاهی برای کشورهایی که در دوران معاصر آنها حوادث گوناگونی صورتگرفته بیشتر از سایر کشورهاست. ایران ما از یک صد سال گذشته تاکنون دو کودتا، سه جنگ و دو انقلاب را از سر گذرانده است. لذا تاریخ معاصر کشورمان پر است از حوادث مختلفی که باید چگونگی این حوادث ثبت و ضبط شود.»
دکتر سادات در ابتدای بحث با اشاره به نیاز کاشان به نگارش تاریخ و با طرح این پرسش که: اگر درباریان به «کلانتر ضرابی» سفارش تاریخ محلی کاشان را نمیدادند، آیا منبعی از تاریخ شهرمان داشتیم؟ تصریحکرد: چرا بعد از کتاب ضرابی، دیگر تاریخ کاشان نوشته نشده و ما از تاریخ معاصر کاشان چه چیزی برای آیندگان باقی میگذاریم؟
عضو هیئت علمی پژوهشکده امام خمینی، اضافهکرد: تاریخ شفاهی، راهی برای دموکراتیککردن تاریخ است. تاریخ شفاهی برخلاف چیزی که امروز در کشور رایج است، از مصاحبه با سیاستمداران و قدرتمندان به دست نمیآید. سیاستمدارانی که هزاران مصاحبه و تریبونهای خاص خود را برای روایت دارند، راوی تاریخ شفاهی به معنای واقعی کلمه نیستند.
سادات بیدگلی با تاکید بر اینکه تاریخ شفاهی روایت فرودستان و خاموشان جامعه است و آنها که تریبونی برای ارائه ندارند و با رازهای فراوانی در سینه، به خاک سپرده میشوند، تصریح کرد: زمانی که راویان تاریخ شفاهی به ذکر وقایع میپردازند، خواه ناخواه به گزینش پرداخته و واقعه را از نگاه خود تعریف میکنند. به عقیده بعضی اینجا تاریخ زاده میشود. تاریخی گزینش شده از زاویه دید راوی، با تحلیلها و احساسات خاص خود او که شاید بسیار با اسناد موجود متفاوت باشد و همین تفاوتها آن را ارزشمند میکند.
وی افزود: تاریخ شفاهی یک واقعه، زمانی که از زوایای گوناگون، و از راویان گوناگون نقل میشود، ارزشمند است. متأسفانه در کشور ما تنها از چند سیاستمدار شاخص برای بازگویی وقایع، مصاحبهشده و تاریخ شفاهی را محدود به همان افراد کردهایم.
دکتر سادات با ذکر خاطراتی از مصاحبه در راه تهران تا قم با مرحوم «احسان نراقی»، تا مصاحبه با فرماندار «بم» در زمان زلزله که هرکدام نکات منحصربهفردی برای یادگیری داشت تاکید کرد: تاریخ شفاهی، ابزاری برای شناخت بهتر تاریخ معاصر و اتفاقات خاص آن است.
حضور چشمگیر علاقهمندان از گروههای سنی متفاوت در کنار پژوهشگران، اساتید و خبرنگاران نشان میداد برگزاری چنین کارگاههایی نیاز بخش بزرگی از کاشانیها است.
خانه کاج و مرکز پژوهشی کاشان شناسی دانشگاه کاشان، در برگزاری چنین کارگاههای کاربردی پیشتاز بودهاند. امیدواریم شاهد برگزاری نشستها و کارگاههای بیشتری باشیم.










دیدگاه شما