اجتماعی , فرهنگ و هنر , یادداشت

کاشان نیوز ــ دکتر عبدالرضا مدرس‌زاده: حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین «قرائتی» اخیرا در سخنانی ضمن بحث درباره آموزه‌های اخلاقی قرآن، کتاب مثنوی مولوی را مورد نقد و بررسی قرار داده‌اند و آن کتاب مستطاب را دارای «خباثت» در بیان مفاهیم عرفانی دانسته‌اند و البته در این بخش استنادشان به داستان «موسی و شبان» است که به تعبیر ایشان ضد بعثت انبیائ عظام الهی است.
بیان چند نکته در این میان خالی از لطف نیست:
۱- در این دهه‌های اخیر دست‌ِکم بسیاری از بزرگان سیاسی و فکری نظام اسلامی مانند امام خمینی و مقام معظم رهبری و شهید مطهری و علامه جعفری از در نکوداشت کتاب مثنوی مولوی درآمده‌اند که نظر استاد قرائتی – با حفظ جایگاه ایشان و احترام به اظهار نظرشان – مغایر و مخالف آن‌هاست و تاکید می‌کنیم که این مخالفت به معنی نفی استادان آقای قرائتی از سوی ایشان تلقی نمی‌شود و خود نوعی تعاطی فکر و اندیشه است.
۲- قدرت نفوذ کلام همین مولوی و مثنوی به تعبیر ایشان خباثت‌بار عجالتا تا آن‌جاست که در گستره فرهنگ برهنه و پوچ‌گرای غربی این کتاب مایه آرامش درونی تلقی می‌شود و در صدر پرفروش‌ترین کتاب‌ها جای دارد.
۳- نکاتی مانند آمدن یک سوم آیات قرآن در مثنوی و داستان انبیاء و اولیا در این کتاب قابل انکار نیست که این مفاهیم بلند و قدسی در برابر داستانی مانند موسی و شبان که به زعم ایشان انحراف عقیدتی دارد، چنان فراگیر و گسترده است که می‌تواند کاری کند که این داستان مثلا به چشم نیاید.
۴- استاد محترم کدام کتاب را سراغ دارند که بر آن نقد وارد نباشد و نتوان بخشی از آن‌را شایسته اصلاح دانست.
ایشان بهتر می‌دانند که ستایش‌های غلو‌آمیز و شبه‌کفر شیخ‌الاسلام‌های صفوی و قاجار از شاه‌ سلطان حسین و فتحعلی‌شاه – که انصافا هر دو ضعیف‌ترین و مفلوک‌ترین شاهان ایران و خاندان خویش‌اند- لطمه‌ای به مباحث اخلاقی همین حضرات در‌‌ همان کتاب نزده است که ترک دنیا و‌‌ رها کردن ارباب قدرت را سفارش کرده‌اند!
۵- ما هم مانند استاد قرائتی اعتقاد داریم عرفان اسلامی‌‌ همان عرفان بر پایه مکتب اهل‌البیت علیهم‌السلام است و بس و کسانی از شیخ بهایی تا سید علی آقای قاضی و علامه طباطبایی و آیت‌الله بهجت آن را اشاعه و دنبال کرده‌اند اما برای کسانی که در درون دایره سبز تشیع علوی جای ندارند و از طرفی شیفته اسلام و مبانی عرفانی آن هستند همین کتاب مثنوی در دسترس‌ترین کتابی است که می‌تواند پاسخ‌گو باشد و البته بعد از آن‌‌ همان جویندگان مشتاق می‌توانند با عبور از مثنوی به کتاب‌های شیعی و اصیل مراجعه کنند.
۶- حتما استاد قرائتی هم تصدیق می‌کنند که هم‌چنان که تعبیرات قرآنی‌ای مانند «ید‌الله فوق ایدیهم» گروهی فرقه‌های کلامی منحرف و به کفر کشیده را روی دست جهان اسلام گذاشته است و البته این تعبیرات قرآنی قابل تفسیر و تاویل است داستانی این چنین هم می‌تواند با تفسیر و تاویل هنری و عرفانی از خباثت مورد نظر ایشان بیرون آید (اشتباه نشود قصد مقایسه آیه یدالله با داستان موسی و همشان دانستن این دو را نداریم)
۷- از یاد نبریم که در همه دوره‌ها و برهه‌ها برخی از خواص و اعلام با رفتارهای ناشایست خود آثاری از خباثت را بر جای نهاده‌اند که مایه وهن اسلام و مسلمین شده است که مایه روسپیدی شبان داستان موسی شده است!
امید است همه ما با دقت در اظهارنظرهای خویش جوانان جویای معرفت و محبت را سرگردان وادی تشتت نکنیم.