کاشان نیوز- عطاالله کاشانی*: اندیشیدن در مورد اینکه چگونه شهری عادلانه‌تر داشته باشیم امری نو و مربوط به عصر معاصر نیست. در آموزه‌های دینی ما برقراری عدالت جزو لاینفک جامعه اسلامی به شمار می‌رود.
از دیگر سو، برنامه‌ریزی فعالیتی است که گزینه‌های درست و نادرست و مثبت و منفی را داوری و انتخاب می‌کند بنابراین برنامه‌ریزی عمیقاً با امر عدالت مرتبط است. برنامه‌ریزی برای شهر نیز از این قاعده مستثنی نیست. شهرها نیازمند برقراری عدالت هستند و جامعه شهری نیز خواهان عدالت. در طرح‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای شهر و حتی پروژه‌های انجام‌گرفته در شهر باید مبحث عدالت جز اولویت‌های اصلی و اولیه مدیران شهری قرار گیرد.
شهر باید برای تمام اقشار جامعه اعم از زن و مرد، پیر و جوان، سالم و ناتوان، فرودست و فرادست و پیاده و سواره خدمات‌رسانی کند. به‌عبارت‌دیگر شهر برای آحاد جامعه باید قابل زیست (زیست پذیر) باشد.
اما اقدامات مدیریت شهری فعلی در شهر کاشان در بسیاری از موارد ناقض عدالت اجتماعی و فضایی است درحالی‌که از شعارهای اصلی شهرداری در دوران جدید توسعه شهر است اما از ملزومات توسعه شهر توجه جدی به بحث عدالت است.
توسعه معابر شهر، احداث پل چندمیلیاردی، محدود کردن مسیر پیاده‌روی شهروندان و به‌تبع آن گسترش سطح معابر ماشین‌رو به نفع اقشاری که مالک اتومبیل شخصی هستند و نادیده انگاشتن عابران پیاده، عدم توجه به سهولت رفت‌وآمد معلولین و ناتوانان جسمی و حرکتی و درواقع حذف این عزیزان از فضاهای شهری همه و همه ازجمله موارد نقض عدالت در شهر ما است.
بعلاوه کیفیت پایین سیستم حمل‌ونقل عمومی و متعاقب آن توسعه فیزیکی شهر و معابر شهری نیز ازجمله مواردی است که در آن بحث عدالت نادیده انگاشته شده است و نتیجه آن این است که مطابق آمار سالیانه حدود ۱۵ درصد از تعداد بهره‌برداران و استفاده‌کنندگان از وسایل نقلیه عمومی کاسته می‌شود (به نقل از معاون حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری کاشان) زیرا خدمات شهر را برای شهروندانی که مالک خودروی شخصی نیستند نتوانسته‌ایم آماده و مهیا کنیم.
همچنین در شهر با عدم توسعه متوازن خدمات و امکانات رفاهی و تفریحی مواجه هستیم. شهری که لقب دارالمؤمنین را در طول سالیان سال یدک می‌کشد باید دسترسی آسان شهروندان را به خدمات عمومی فراهم آورد. سوق دادن تمام امکانات و خدمات در محورهای جدید شهری موجب افزایش دسترسی تنها بخشی از ساکنین به آن امکانات خواهد بود.
بنابراین به‌عنوان شهروند کاشانی به سیستم مدیریت فعلی و آتی توصیه می‌کنم بحث عدالت در شهر را مجدّانه پیگیری کنند که حضرت مولانا نیز فرموده‌اند:
عدل چِبوَد وضع اندر موضعی
ظلم چِبوَد وضع در ناموقعش
عدل چِبوَد آب ده اشجار را
ظلم چِبوَد آب دادن خار را
ظلم چِبوَد وضع در ناموضعی
که نباشد جز بلا را منبعی
موضع رخ، شه نهی ویرانی است
موضع شه، اسب هم نادانی است

——————–

*کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری