کاشان نیوز- امید یزدان پناه، کارشناس رسانه و مشاور بازاریابی و کسب و کار یادداشتی به مناسبت برگزاری جشنواره ملی «تاک و افلاک در شهر کامو و چوگان برای کاشان نیوز ارسال کرده است.
مقدمه : جشنواره ملی «تاک و افلاک» در کامو و چوگان برگزار شد؛ رویدادی با حضور مردم، اجرای برنامههای فرهنگی و هنری، عرضه محصولات و صنایعدستی و معرفی بخشی از ظرفیتهای محلی منطقه. اما در روزهای پس از برگزاری، بخشی از اجرای استندآپ عباس رضازاده بیش از سایر بخشهای جشنواره دیده و بازنشر شد و واکنشهایی را در فضای مجازی به دنبال داشت. در نتیجه، بخشی از روایت عمومی درباره جشنواره، به جای پرداختن به مجموعه اتفاقات آن، حول همان چند دقیقه از یک اجرا شکل گرفت.
طرح مسئله :
اینکه یک بخش از یک برنامه مورد نقد قرار بگیرد، اتفاق عجیبی نیست. اتفاقاً رویدادهای عمومی زمانی میتوانند بهتر شوند که امکان نقد آنها وجود داشته باشد.
مسئله اما جای دیگری است؛ آیا میتوان یک رویداد چندبخشی را با یک کلیپ چندثانیهای قضاوت کرد؟
این پرسش فقط درباره «تاک و افلاک» نیست. درباره شیوه مواجهه ما با اتفاقاتی است که در فضای رسانهای امروز، گاهی یک حاشیه میتواند از تمام متن بیشتر دیده شود.
اصل داستان :
برای برگزاری یک رویداد عمومی، فقط یک مجری یا یک اجرا وجود ندارد. پشت چنین برنامهای، ماهها برنامهریزی، هماهنگی، هزینه، نیروی انسانی و مشارکت دهها نفر قرار دارد. غرفهدارانی حضور پیدا میکنند که قرار است کسب و کار و محصولشان را معرفی کنند؛ هنرمندانی که فرصت دیده شدن پیدا میکنند؛ و مردمی که برای حضور در یک رویداد اجتماعی و تفریحی وقت میگذارند.
یکی از نقاط قابل توجه «تاک و افلاک» نیز همین وجه مردمی آن بود؛ رویدادی که مخاطبش صرفاً یک گروه محدود یا جامعهای خاص نبود و توانست مردم عادی را با خود همراه کند. این وجه از ماجرا مهم است؛ بهخصوص در شهری که مردمش به فضاهای عمومی، فرهنگی و خانوادگی برای دور شدن از روزمرگی نیاز دارند.
از سوی دیگر، چنین رویدادهایی میتوانند ویترین کوچکی برای اقتصاد محلی باشند. معرفی صنایعدستی، محصولات غذایی، مشاغل بومی و ظرفیتهای گردشگری، فقط یک اتفاق فرهنگی نیست؛ میتواند به دیده شدن و توسعه همین کسبوکارها کمک کند.
اما تمام این تصویر، در فضای رسانهای، ممکن است با یک کلیپ چندثانیهای کنار زده شود.
در عصر شبکههای اجتماعی، آنچه بیشتر دیده میشود، لزوماً تمام واقعیت نیست. یک محتوای کوتاه، به دلیل جذابیت یا قابلیت بحثبرانگیز بودن، میتواند بارها بازنشر شود و در نهایت، روایت غالب از یک رویداد را بسازد. اینجاست که نقش رسانه جدیتر میشود. رسانه فقط نباید بگوید چه چیزی دیده شده؛ باید کمک کند مخاطب بفهمد چه چیزهایی هم دیده نشده است.
توصیه :
نقد اجرای عباس رضازاده یا هر بخش دیگری از جشنواره، حق مخاطب است. اگر بخشی از محتوا با فضای فرهنگی منطقه یا انتظار مخاطبان همخوان نبوده، میتوان درباره آن حرف زد و برگزارکنندگان نیز میتوانند آن را در برنامههای آینده لحاظ کنند. اما نقد، زمانی سازنده است که تمام واقعیت را حذف نکند.
در شرایطی که جامعه به شادی، تعامل اجتماعی و تجربههای جمعی سالم نیاز دارد، برگزاری رویدادهای عمومی و فرهنگی را باید جدیتر دید. نهادهای عمومی و دولتی نیز در کنار وظایف مدیریتی و نظارتی خود، میتوانند برای ایجاد چنین فرصتهایی برنامهریزی کنند.
این موضوع در کاشان، با توجه به فضای اجتماعی ماههای اخیر، اهمیت بیشتری پیدا میکند. از یک سو موضوعات نظارتی و انضباطی اجتماعی پررنگ بوده و از سوی دیگر، مردم همچنان به فضاهایی برای تفریح، فرهنگ، ارتباط و حضور جمعی نیاز دارند. لازم به یادآوریست که در شهریورماه امسال، خبر تشکیل شعبه ویژه رسیدگی به تخلفات بدحجابی و بیحجابی در کاشان نیز منتشر شده است.
لذا قرار نیست این دو موضوع مقابل یکدیگر تعریف شوند؛ اما اگر درباره نشاط اجتماعی صحبت میکنیم، ایجاد بسترهای واقعی برای آن نیز بخشی از همان سیاستگذاری اجتماعی است.
«کاشان غمگین» شاید عنوان یک شاخص رسمی نباشد، اما تعبیر آشنایی است که بارها در گفتوگوهای اجتماعی مردم شنیده میشود. نمیتوان از مردم انتظار مشارکت اجتماعی داشت و در عین حال، فرصتهای جمعی برای شادی و تعامل را نادیده گرفت.
از طرف دیگر، برگزارکنندگان نیز باید نقدها را بشنوند. برگزاری یک رویداد مردمی به معنای مصون بودن از نقد نیست؛ بلکه دقیقاً برعکس، هرچه یک برنامه عمومیتر باشد، مسئولیت برگزارکننده برای دقت در انتخاب محتوا و تناسب آن با مخاطب بیشتر است.
راه حل راهبردی :
«تاک و افلاک» را میتوان نقد کرد. میتوان درباره یک اجرا، یک تصمیم یا بخشی از محتوای جشنواره سؤال داشت. اما نمیتوان تمام آنچه اتفاق افتاده را به همان چند ثانیه تقلیل داد.
پشت آن کلیپ (محتوای پست اینستاگرامی) ، مردم، غرفهداران، هنرمندان، تولیدکنندگان، کسبوکارهای محلی و عوامل اجرایی قرار دارند؛ آدمهایی که برای برگزاری یک رویداد عمومی وقت، انرژی و منابع صرف کردهاند.
نقد کردن لازم است؛ اما دیدن تمام ماجرا هم ضروریست. رسانه حرفهای فقط بلندترین صدا را تکرار نمیکند؛ قاب را وایدتر (کاملتر) نشان میدهد.
شاید درباره «تاک و افلاک» بهتر باشد به جای پرسیدن اینکه «کدام محتو (گزارش) بیشتر دیده شد؟»، بپرسیم: این رویداد چه نقشی در افزایش نشاط اجتماعی منطقه ایفا کرده است.
دیدگاه شما